Hukuk danışmanlığı

Hukuk danışmanlığı hizmetimiz

Firmamız bünyesinde marka, patent, tescil ve tasarım konusunda branşlaşmış ve uzmanlaşmış avukatlar nezaretinde hukuk danışmanlığı hizmeti verilmektedir. Sınai mülkiyet davalarının ve tescil işlemlerinin artmasıyla bu alanda uzmanlaşmış avukatlara duyulan ihtiyaç zorunlu hale gelmiştir.

Hukuk danışmanlarımız, sınai mülkiyetiniz kapsamında kazandığınız haklar ve üçüncü kişilerin hakkınıza tecavüz etmesi durumunda yasal haklarınız konusunda bilgi verir; sınai mülkiyet davalarınızı üstlenir.

Marka sahibinin hakları

Marka üzerindeki haklar

• Marka tescil kapsamına giren mal veya hizmetlerle ilgili olarak tescil sahibine kullanım hakkı tanır.
• Markalar, şirketten bağımsız olarak satılabilir, devredilebilir.
• Marka teminat olarak gösterilebilir.
• Marka, tescilli mal veya hizmetlerin bir kısmı için lisans sözleşmesine konu olabilir.

Yararlanılabilecek kanuni haklar

Tescilli marka veya müracaat sahibi taklit malları toplatabilir. Hukuk ve ceza mahkemelerine başvuruda bulunabilir ve uğramış olduğu zararın tazmini için maddi ve manevi tazminat davaları açabilir.

Yasal durum

Öncelikle Türk Ticaret Kanunu içinde haksız rekabet yasaklanmıştır. Haksız rekabetin yasaklanması ve tazminat ödenmesi bu kanunla düzenlenmiştir. Ayrıca haksız rekabet yapan kişiye hapis cezası yaptırımı da uygulanmaktadır.

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu ile marka haklarına tecavüz eden kişilere karşı etkili yaptırımlar söz konusudur. Bu yaptırımlar hapis ve para cezası yanında tazminatı da kapsamaktadır. 2 yıldan 4 yıla kadar hapis cezası, işyeri kapatma, ürünlere ve makinelere el koyma, yüksek miktarda para cezası ve hak sahibi lehine üçüncü kişinin verdiği maddi ve manevi zararların tazmin edilmesini düzenlemektedir.

Yukarıda belirtilen yaptırımlar, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında endüstriyel tasarım, patent ve coğrafi işaret haklarına tecavüz eden kişiler hakkında da aynı şekilde geçerlidir.

Yasal kurumlar

Cumhuriyet savcılıkları ve ceza mahkemeleri

Türkiye’de yukarıda belirtilen yasal düzenlemelerle, marka, patent, endüstriyel tasarım ve coğrafi işaretlere tecavüz eden kişiler hakkında, Türk Patent ve Marka Kurumu’na (TÜRKPATENT) tescil edilmiş hak sahibinin veya vekilinin şikâyetine bağlı olarak Cumhuriyet savcılığı ivedilikle olaya el koymaktadır. Cumhuriyet savcısının görevlendirdiği polis kuvvetiyle birlikte, marka, patent, endüstriyel tasarım ve coğrafi işaret haklarına tecavüz eden kişi veya firmanın taklit ya da kaçak ürünlerine ve üretim araç gereçlerine el konulmaktadır.

Bilirkişi incelemesinden sonra ürünlerin taklit oldukları anlaşılırsa bu kişiler hakkında ceza mahkemelerinde ceza davası açılmaktadır. Ceza davası sonucunda 2 ile 4 yıl arasında hapis cezası verilmektedir. İşyerleri kapatılmaktadır. Ayrıca yüksek miktarda para cezası verilmektedir.

Ticaret mahkemeleri

Türkiye’de haksız rekabette bulunan kişiler ve kurumlar hakkında Ticaret Mahkemelerinde haksız rekabetin tespiti, haksız rekabetin yasaklanması ve tescilli hak sahibine tazminat ödenmesi için davalar açılmaktadır. Marka tecavüzünde bulunanların işyerleri kapatılmakta ve ticari faaliyetleri durdurulmaktadır.

Türkiye’de bu davalara bakmakla görevli uzman Ticaret Mahkemeleri (Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemeleri) kurulmuştur.

Türk Patent ve Marka Kurumu

Türkiye’de markaların, patentlerin, endüstriyel tasarımların ve coğrafi işaretlerin tescili TÜRKPATENT’e yapılmaktadır. TÜRKPATENT’e tescilli bulunan bir marka, patent, endüstriyel tasarım ya da coğrafi işaret Türk kanunları ve mahkemeleri tarafından korunmaktadır. Bize vereceğiniz vekâletle, bu marka, patent, endüstriyel tasarım ve coğrafi işaretlerin tescil işlemlerini TÜRKPATENT’te yaptırabiliriz. Bu işlemlerle ilgili yetkili avukatlarımız vardır.

Türkiye’de korsan üreticiler ve tüccarlar hakkında Cumhuriyet savcılıklarına başvurabilmemiz veya dava açabilmemiz için müşterilerimizin sahip oldukları ticari markaları, endüstriyel tasarımları, patentleri ve coğrafi işaretleri TÜRKPATENT’e tescil ettirmeleri ön koşuldur. TÜRKPATENT’e tescilleri olmayan marka, patent, endüstriyel tasarım ve coğrafi işaretler etkili yasal düzenlemelerden yararlanamaz.

Davalar

TÜRKPATENT nihai kararlarına karşı açılacak dava

TÜRKPATENT Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu’nun itiraz üzerine vermiş olduğu kararlara karşı yargı yoluna başvurulabilir. Bu dava uygulamada iptal davası olarak anılmaktadır.

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’na göre iptal davasının, kararın bildirim tarihinden itibaren en geç iki ay içinde yetkili mahkemede açılması gerekir. Yetkili mahkeme ifadesinden Ankara mahkemeleri anlaşılmalıdır. Mahkeme talep halinde Kurum kararının yürütmesinin durdurulmasına karar verebilir. Böyle bir karar verilmemişse Kurum kararı infaz edilebilir.

Marka hakkına tecavüzden doğan dava ve talepler

• Delillerin tespiti: Marka hakkına tecavüzü ileri sürmeye yetkili olan kişi, bu haklara tecavüz sayılabilecek olayların mahkemece tespitini isteyebilir.
• Tecavüzün önlenmesi ve durdurulması davası: Marka hakkı tecavüze uğrayan marka sahibi, mahkemeden tecavüzün durdurulmasını veya tecavüz tehlikesinin önlenmesini isteyebilir. Durdurma talebi sürmekte olan tecavüz fiilleri için, önleme talebi ise tecavüz tehlikesi bakımından söz konusu olur. Davaların açılması için failin kusurlu olması aranmaz.
• Tecavüzün tespiti davası: Haksız rekabet hükümleri gereğince tespit davası açılabilir. Bu dava, tecavüzün sona erdiği ancak etkilerinin devam ettiği hallerde açılır.
• Tecavüzün giderilmesi davası: Tecavüz sürmekteyken giderim davası açılmaz. Bu dava ile tecavüzün ortaya çıkmış sonuçları bertaraf edilmeye çalışılır. Failin kusuru aranmaz.
• Tazminat davaları: Üç türü vardır: maddi tazminat davası, manevi tazminat davası ve itibar tazminatı davası.
• El koyma davası: Marka hakkına tecavüz dolayısıyla üretilmesi veya kullanılması cezayı gerektiren eşya ile bu eşyaları üretmeye yarayan araç, cihaz, makine gibi vasıtalara el konulması talep edilebilir. Davanın açılabilmesi için el konulması istenen eşyanın, üretilmesi ya da kullanılması marka hakkına tecavüz suçu oluşturan eşya veya bu eşyayı üretmeye yarayan araçlar olması gerekir. Aksi halde el konma talep edilemez.
• El konulan ürünler üzerinde mülkiyet hakkının tanınması davası: El konulan ürünler üzerinde marka sahibine mülkiyet hakkı tanınması istenebilir. Bu durumda söz konusu ürünlerin değeri tazminat miktarından düşülür.
• Menfi tespit davası: Marka hakkına tecavüzün mevcut olmadığı hakkında açılan davadır. Bu davayla amaç, davacının markayı kullanmakla hukuka aykırı bir durum yaratılmayacağının, yani tecavüzün mevcut olmayacağının tespit edilmesidir.

Zamanaşımı ve yetkili mahkeme

Zamanaşımı: Marka hakkına tecavüzden doğan özel hukuka ilişkin taleplerde zamanaşımı süresi için Borçlar Kanunu’nun zamanaşımına ilişkin hükümleri uygulanır.

Hukuk davalarında yetkili mahkeme: Marka sahibi tarafından üçüncü şahıslar aleyhine açılacak hukuk davalarında yetkili mahkeme şunlardan biridir:

• davacının ikametgâhının olduğu yerdeki mahkeme,
• suçun işlendiği yerdeki mahkeme,
• tecavüz fiilinin etkilerinin görüldüğü yerdeki mahkeme.

Davacı Türkiye’de ikamet etmiyorsa yetkili mahkeme, sicilde kayıtlı vekilin işyerinin bulunduğu yerdeki mahkemedir. Vekillik kaydı silinmişse Kurumun merkezinin bulunduğu yerdeki mahkeme yetkilidir.

Üçüncü kişiler tarafından marka başvurusu yapan kimse veya marka sahibi aleyhine açılacak davalarda yetkili mahkeme, davalının ikametgâhının bulunduğu yerdeki mahkemedir.

Hükümsüzlük davası

Hükümsüzlük davaları, sınai hakkın tescili için yasal engel bulunmasına karşın bir şekilde tescil edilmesi durumunda tescili hükümsüz kılmak için açılan davadır. Kural olarak koruma süresinin devamınca veya hakkın sona ermesini izleyen beş yıl içinde dava edilir. Dava açıldığı anda sicilde hak sahibi olarak kayıtlı olan kişiye karşı açılır.

• Talep yetkisi: Zarar gören kişiler, Cumhuriyet savcıları, ilgili resmî makamlar.
• Hükümsüzlük kararı verme yetkisi: Hükümsüzlük kararı ilgili mahkeme tarafından verilir. Bu mahkemeler ihtisas mahkemeleridir.
• Hükümsüzlük halleri: Mevzuatta hükümsüzlük davaları marka, tasarım, patent ve faydalı model için ayrı ayrı düzenlenmiştir.
• Kararın kapsamı: Hükümsüzlük nedenleri markanın tescil edildiği mal ve hizmetlerin yalnızca bir kısmına ilişkinse, yalnız o mal ve hizmetlerle ilgili olarak kısmi hükümsüzlüğe karar verilir.
• Kararın etkisi: Bir sınai hakkın hükümsüzlüğüne ilişkin kesinleşmiş karar herkese karşı hüküm doğurur. Hükümsüzlüğe karar verilmesi halinde sonuçları geçmişe etkilidir.

Gasp davası

Gasp davaları patent ve tasarımlar için düzenlenmiş özel bir dava türüdür. Markalarda gasp davası düzenlenmemiştir.

Gasp davası; herhangi bir sınai mülkiyet hakkının sahibi olmadığı veya tescil için başvuru hakkına sahip olmadığı halde, bir şekilde TÜRKPATENT nezdinde başvuruda bulunmuş ve/veya adına tescili sağlamış kişi aleyhine, gerçek hak sahibi tarafından açılan dava türüdür. Bu yönüyle hükümsüzlük davasına benzer. İki davanın farkı şudur: gasp davası, tescili hükümsüz kılma etkisinin yanı sıra sınai hakkın gerçek hak sahibine transferi imkânını da verir.

Marka hakkına tecavüzden doğan ceza davaları

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’na göre cezaya konu eylemler şunlardır:

• Marka hakkı sahibi olarak belirtilmesi gereken kimlik bildirimini gerçeğe aykırı olarak yapanlar, marka koruması olan bir eşya veya ambalajı üzerine konulmuş marka koruması olduğunu belirten işareti yetkisi olmadan kaldıranlar, kendisini haksız olarak marka başvurusu veya marka hakkı sahibi olarak gösterenler hakkında bir yıldan iki yıla kadar hapis cezasına veya ağır para cezasına veya her ikisine karar verilir.
• Mevcut olmadığını veya üzerinde tasarruf yetkisi bulunmadığını bildiği veya bilmesi gerektiği halde, Kanunun devir, intikal, rehin ve haciz ile ilgili maddelerinde yazılı haklardan birini veya bu hakla ilgili lisansı başkasına devredenler, verenler, rehin edenler ve bu haklarla ilgili herhangi bir tasarrufta bulunanlar ile; korunan bir marka hakkının sahibi olmadığı veya koruma süresinin bittiği veya marka hakkının hükümsüzlüğü veya marka korunmasından doğan hakkının sona ermesi durumlarında, kendisinin veya başkasının imal ettiği veya satışa çıkardığı eşyaya veya ambalajlarına veya ticari evrakına veya ilanlarına, hukuken korunan bir marka hakkı ile ilgili olduğu kanısını uyandıracak şekilde işaretler koyanlar veya bu amaçla ilan ve reklamlarda bu tarzda yazı, işaret veya ifadeleri kullananlar hakkında iki yıldan üç yıla kadar hapis cezasına veya ağır para cezasına veya her ikisine karar verilir.
• Marka hakkına tecavüz sayılan fiillerden birini işleyenler hakkında iki yıldan dört yıla kadar hapis cezasına veya ağır para cezasına veya her ikisine karar verilir. Ayrıca işyerlerinin bir yıldan az olmamak üzere kapatılmasına ve aynı süre ticaretten men edilmelerine karar verilir.

Haksız rekabet

Haksız rekabet, Türk Ticaret Kanunu’nda düzenlenmiştir. Bu hükümlerle rekabet hakkı korunmak istenmiştir. Bu hak herkese karşı ileri sürülebilen mutlak bir haktır. Hak sahibi tarafından tescil edilmemiş sınai mülkiyet hakları haksız rekabet kuralları çerçevesinde korunmaktadır.

Haksız rekabet, aldatıcı hareket veya hüsnüniyet kaidelerine aykırı sair suretlerle iktisadi rekabetin her türlü suiistimalidir.

Haksız rekabetin unsurları

• Aldatıcı bir hareket ve iyi niyet kurallarına aykırılık
• Ekonomik rekabetin kötüye kullanılması
• Ekonomik çıkarlara zarar vermesi veya buna elverişli olması

Karakteristik şekilleri

Ekonomik rekabeti kötüye kullanan, aldatıcı ve iyi niyet kurallarına aykırı eylemleri tek tek saymak mümkün değildir. Türk Ticaret Kanunu, iyi niyet kurallarına aykırı hareketlerin bazılarını özellikle belirtmiştir. Bunlar:

• Kötüleme
• Hakikate aykırı beyan
• Övünme-reklam
• Yanlış unvanlar kullanımı
• İltibaslar
• Personeli aracı kılmak-iğfal
• Rakibin sırlarından haksız yere faydalanmak
• Gerçeğe aykırı hüsnühal şahadetnamesi vermek
• İş şartlarının ihlali

Hukuksal sorumluluk

Haksız rekabet yüzünden müşterisi, kredisi, meslek itibarı, ticari işletmesi veya diğer iktisadi menfaatleri bakımından zarar gören veya böyle bir tehlikeye maruz kalan kimse için dava hakkı doğar.

• Davacılar: Mağdur rakip, müşteriler, mesleki ve iktisadi birlikler
• Davalılar: Haksız rekabeti gerçekleştiren fail, istihdam eden ve basın

Haksız rekabette dava çeşitleri

• Tecavüzün tespiti davası: Eylemin haksız rekabet oluşturup oluşturmadığının tespitini sağlar. Haksız rekabetin sonucunda meydana gelen zararın tespiti, tespit davasının konusunu oluşturmaz.
• Tecavüzün men’i (önlenmesi) davası: Haksız rekabetten dolayı zarar gören veya böyle bir tehlikeye maruz kalan kimse tarafından, eylemin yapılmaması veya önlenmesi için açılır. Davanın açılması için karşı tarafın kusurlu olması gerekmez. Tecavüzün fiilen devamı, davanın açılması için yeterlidir.
• Tecavüzün ref’i (kaldırılması) davası: Haksız rekabete maruz kalan kimseye, haksız rekabet neticesinde meydana gelen maddi durumun ortadan kaldırılmasını, haksız rekabet yanıltıcı beyanlarla yapılmışsa bu beyanların düzeltilmesini dava etme hakkını tanır. Ref davasında haksız rekabetten önceki durumun iadesi amaçlanır.
• Maddi tazminat davası: Davalının kusurlu bulunması halinde, haksız rekabet sonucunda meydana gelen maddi zararın tazmini istenebilir.
• Manevi tazminat davası: Haksız rekabet sonucunda kişisel varlıkları tecavüze uğrayan kişi manevi tazminat davası açabilir.
• Menfaatin karşılığının iadesi davası: Davacı, haksız rekabet neticesinde davalının elde etmesi mümkün görülen menfaatin karşılığının kendisine verilmesini isteyebilir.
• Hükmün ilanı: Davayı kazanan taraf, masrafı haksız çıkan taraftan alınmak üzere, kararın kesinleşmesinden sonra ilan edilmesini mahkemeden isteyebilir.

Zamanaşımı

Haksız rekabet davaları, dava açmaya hakkı olan tarafın bu hakların doğumunu öğrendiği günden itibaren bir yıl içinde ve her halde dava hakkının doğumundan itibaren üç yıl geçmekle zamanaşımına uğrar.

Cezai sorumluluk

Türk Ticaret Kanunu’nda cezai yaptırım öngörülen haksız rekabet fiillerini gerçekleştirenler bir aydan bir yıla kadar hapis ve ayrıca para cezası ile cezalandırılır. Ceza davası şikâyete bağlıdır; hukuk davası açmaya hakkı olanların şikâyet hakkı vardır.